Quantum Metrology 2013

4th International Conference on Quantum Metrology

Obecny system miar SI obowiązuje już 53 lata. To bardzo długo, biorąc pod uwagę obecne potrzeby gospodarki i nauki oraz osiągnięcia fizyki w czasie tego półwiecza. Nowy system miar, który ma już nieoficjalną nazwę Quantum SI, jest przygotowywany od 10 lat i zapewne będzie przyjęty przez Generalną Konferencję Miar w 2015 r. Nowy system miar będzie definiował jednostki miary, np. kilogram, sekundę lub amper, wyłącznie w odniesieniu do podstawowych stałych fizycznych lub zjawisk kwantowych.

Problemy nowego systemu miar były przedmiotem obrad 4th International Conference on Quantum Metrology (QM 2013), która odbyła się w dniach 15-17 maja 2013 na terenie Politechniki Poznańskiej Wzięło w niej udział 70 osób z 14 krajów i 4 kontynentów. W konferencji uczestniczyło m.in. pracownicy Głównego Urzędu Miar z wiceprezesem GUM Włodzimierzem Popiołkiem, 4 niemieckiego Physikalisch-Technische Bundesanstalt w Brunszwiku, oraz NIST w USA. Konferencje Quantum Metrology są inicjatywą poznańską i odbywają się w Poznaniu od 2006 r. Tematami wiodącymi obecnej konferencji było wprowadzaniu nowego systemu miar oraz wzorce kwantowe wielkości elektrycznych: napięcia, prądu, rezystancji i częstotliwości. Przed wprowadzeniem nowego systemu niepewność odtwarzania kilograma w odniesieniu do stałej Plancka musi zostać zredukowana poniżej 2 × 10-8, niepewności odtwarzania „starego" wzorca  masy, odważnika w Serves.  Na razie „stary" wzorzec jest lepszy, ale to się zmienia. Referat otwierający na temat nowego systemu i nowej definicji kilograma wygłosił Michael Stock - dyrektor wydziału pomiarów elektrycznych Międzynarodowego Biura Miar w  Serves. O pomiarach podstawowych stałych fizycznych (stałej Plancka, stałej Boltzmanna, liczby Avogadro i ładunku elementarnego) na potrzeby nowego systemu miar mówił Savely. Karshenboim z Obserwatorium w St. Petersburgu (Rosja). Prace nad kwantowym wzorcem prądu elektrycznego referował Franz Ahlers z PTB w Brunszwiku. Kolejne referaty na temat nowego systemu miar przedstawili: Szmyrka-Grzebyk, Zięba i Nawrocki (Polska), Tomilin (Rosja) oraz Maisi (Finlandia). Metrologia kwantowa opisuje także detektory o największej czułości lub najlepszej rozdzielczości energetycznej. W tej grupie tematycznej znalazły się referaty na temat zastosowań nadprzewodnikowych detektorów strumienia magnetycznego SQUID (Nowak i Ruede - Niemcy), detektorów fal grawitacyjnych (Schnabel i Seidel - Niemcy) oraz pomiarów biologicznych poniżej granicy kwantowej (Bowen - Australia). Emisję promieniowania elektromagnetycznego o częstotliwości THz za pomocą złącz Josephsona i detekcję tego promieniowania omawiali: Ozyuzer i Demirhan (oboje z Turcji), Shukrinov (Rosja) i Tarapov (Ukraina). Promieniowanie o częstotliwości THz jest wykorzystywane w diagnostyce medycznej (jest znacznie mniej szkodliwe niż Rtg) oraz do kontroli osobistej na lotniskach. Wartościowe referaty na temat skaningowych mikroskopów próbkujących przedstawili: R. Jabłońki (Warszawa) oraz zespół z Politechniki Wrocławskiej: Gotszalk, Gajewski, Moczała. Opis matematyczny pomiarów kwantowych prezentowali Paris i de Pasquale (Włochy) oraz Munoz-Tapia (Hiszpania). Profesor M. Paris przedstawił ponadto nowe czasopismo w dziedzinie metrologii: Journal on Quantum Measurements and Quantum Metrology, którego jest redaktorem naczelnym.

Program konferencji obejmował także wizytę uczestników w Obserwatorium Astronomicznym PAN w Borówcu, gdzie znajduje się stanowisko do monitorowania satelitów GPS. Ta techniczna wycieczka miała też aspekt turystyczny, obejmowała bowiem zwiedzanie Zamku w Kórniku. Uczestnicy i organizatorzy konferencji QM 2013 chwalili firmę Biesiada, operatora stołówki PP, za sprawne, szybkie i eleganckie serwowanie obiadów. Konferencja QM 2013 miała spore znaczenie dla metrologii a informacje o niej zamieszcza kilka portali z informacją naukową.  

Waldemar Nawrocki

Więcej informacji: kwant.et.put.poznan.pl

ZałącznikWielkość
Obrady QM 2013.JPG1.49 MB
Referat Karshenboima.jpg346.17 KB
Sekretarz naukowy dr Michał Maćkowski na sesji plakatowej.JPG634.2 KB